W trzecim odcinku Podcastu Medycznego gościmy dr n. med. Anitę Sikorę-Szubert – fizjoterapeutkę, psycholożkę i psychoonkolożkę. Jej zainteresowania zawodowe i naukowe koncentrują się wokół fizjoterapii ginekologicznej i uroginekologicznej, położnictwa, onkologii oraz medycyny paliatywnej. Jest autorką publikacji naukowych z zakresu m.in. ginekologii, psychologii i onkologii, a także aktywną uczestniczką krajowych i zagranicznych konferencji naukowych. Prowadzi autorskie warsztaty i szkolenia dla specjalistów oraz spotkania dla kobiet w ciąży i po porodzie, poświęcone fizjoterapii uroginekologicznej i wsparciu psychologicznemu. Swoim doświadczeniem dzieli się również z fizjoterapeutami w ramach superwizji i mentoringu.

🎙️ Wybierz formę, która najbardziej Ci odpowiada: posłuchaj rozmowy przeprowadzonej przez Wojciecha Janię lub poznaj jej kluczowe wątki w skróconej wersji artykułu.

O czym rozmawialiśmy z naszym gościem w trzecim odcinku Podcastu Medycznego?

Czym zajmuje się fizjoterapeuta uroginekologiczny?

Jak wyjaśnia dr n. med. Anita Sikora-Szubert, fizjoterapia uroginekologiczna obejmuje szeroki zakres problemów zdrowotnych związanych z funkcjonowaniem dna miednicy u kobiet, mężczyzn i dzieci. Choć najczęściej kojarzona jest z leczeniem dolegliwości w obrębie miednicy, jej zakres jest znacznie szerszy. Specjalista pracuje z pacjentami zmagającymi się z dysfunkcjami układu moczowego, takimi jak nietrzymanie moczu czy przewlekłe stany zapalne, a także z chorobami ginekologicznymi, w tym z endometriozą. Wspiera również kobiety na etapie przygotowania do ciąży, w okresie okołoporodowym, podczas menstruacji oraz w czasie menopauzy.

Obejmuje także terapię pacjentów z dysfunkcjami dolnego odcinka przewodu pokarmowego oraz zaburzeniami pracy jelit, gdzie istotną rolę odgrywa praca z dnem miednicy i powłokami brzusznymi. U fizjoterapeuty uroginekologicznego pomoc znajdują również osoby z problemami w obrębie krocza oraz pacjenci po zabiegach, m.in. ginekologicznych. Fizjoterapia uroginekologiczna skierowana jest także do dzieci, u których wspiera leczenie problemów układu moczowego i pokarmowego.

Jak podkreśla dr, jest to dziedzina o bardzo szerokim, kompleksowym zakresie, odpowiadająca na potrzeby pacjentów w różnym wieku i na różnych etapach życia.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 0:18 do 2:45 minuty nagrania.

Z jakimi dolegliwościami mężczyźni trafiają do uroginekologa?

Jak tłumaczy dr Sikora-Szubert, mężczyźni zgłaszają się do fizjoterapeuty uroginekologicznego z różnorodnymi dolegliwościami, które nie ograniczają się wyłącznie do problemów z układem moczowym. Częstymi wskazaniami do terapii są zaburzenia seksualne, takie jak problemy z erekcją czy ejakulacją, a także nietrzymanie moczu oraz dolegliwości związane z rozrostem gruczołu krokowego. Pacjenci szukają również pomocy z powodu bólu w obrębie miednicy mniejszej, przewlekłych zaparć i zaburzeń defekacji.

Fizjoterapia uroginekologiczna może stanowić także element leczenia i rekonwalescencji u osób z przepukliną pępkową, u pacjentów poddawanych terapii onkologicznej lub po leczeniu nowotworów, wspierając ich powrót do sprawności i poprawę jakości życia.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 2:50 do 4:52 minuty nagrania.

Połączenie fizjoterapii uroginekologicznej i psychoonkologii – jak pomaga w pracy z pacjentami?

Studia podyplomowe z psychoonkologii były wisienką na torcie, która pozwoliła mi zrozumieć bardziej kontekst psychologiczny moich pacjentów i lepiej wspierać ich i ich rodziny – podkreśla dr n. med. Anita Sikora-Szubert.

Aspekt psychologiczny w pracy z pacjentami jest niezwykle istotny. Pacjent, poza doświadczaniem objawów fizycznych, może zmagać się również z problemami natury psychologicznej. Jednocześnie jego stan zdrowia i związane z nim dolegliwości mogą negatywnie wpływać na samopoczucie oraz kondycję psychiczną.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 4:55 do 7:49 minuty nagrania.

Psychosomatyka – holistyczne spojrzenie na zdrowie

Objawy fizyczne są bardzo ważnym elementem oceny stanu zdrowia pacjenta, jednak równie istotny jest kontekst psychologiczny i społeczny, który może wpływać na ich występowanie, nasilenie oraz sposób ich przeżywania. Dlatego na pacjenta należy patrzeć całościowo, uwzględniając zarówno aspekty biologiczne, jak i psychiczne oraz społeczne. Kluczową rolę odgrywa także odpowiednia komunikacja z pacjentem oparta na empatii. Dzięki empatycznemu podejściu pacjent czuje się bezpieczniej, jest bardziej otwarty i chętniej przekazuje informacje, co ułatwia postawienie trafnej diagnozy oraz zaplanowanie skutecznego leczenia.

Nie wyobrażam sobie prowadzenia pacjenta i wywiadu tylko i wyłącznie nakierowanego na objawy o charakterze somatycznym. Mnie będzie interesować jak to wpływa na wykonywanie codziennych czynności, pełnienie ról społecznych – podsumowuje wątek dr Sikora-Szubert.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 7:50 do 10:37 minuty nagrania.

Jak wygląda diagnostyka pacjenta uroginekologicznego?

Diagnostyka powinna mieć charakter całościowy i rozpoczynać się od szczegółowo przeprowadzonego wywiadu z pacjentem. W przypadku fizjoterapii uroginekologicznej wywiad powinien obejmować m.in. informacje dotyczące charakteru i nasilenia dolegliwości ze strony układu moczowego, pokarmowego i rozrodczego. Istotne są również kwestie związane z prokreacją – przebyte ciąże i porody, ich przebieg, a także informacje dotyczące cyklu miesiączkowego. Podczas wywiadu należy uwzględnić także ogólny stan zdrowia pacjenta, w tym choroby przewlekłe, przyjmowane leki, obciążenia genetyczne oraz przebyte zabiegi i operacje. Ważne jest również ustalenie, jakie formy fizjoterapii lub inne metody leczenia były dotychczas stosowane i jakie przyniosły efekty. Nie można pomijać również aspektu psychologicznego. Warto zapytać o wpływ dolegliwości na codzienne funkcjonowanie i samopoczucie pacjenta, a także o jego sytuację i dostępne wsparcie.

Kolejnym etapem jest badanie funkcjonalne. Nie powinno ono ograniczać się wyłącznie do obszaru miednicy. Fizjoterapeuta powinien spojrzeć na pacjenta całościowo, oceniając m.in. postawę ciała, zakresy ruchu, napięcie mięśniowe oraz funkcjonowanie poszczególnych obszarów ciała. W razie wskazań diagnostyka może zostać uzupełniona o badanie neurologiczne.

W fizjoterapii uroginekologicznej, jeśli istnieją ku temu wskazania i pacjent wyraża świadomą zgodę, możliwe jest również przeprowadzenie badania palpacyjnego struktur dna miednicy – przezpochwowego lub przezodbytniczego. Pozwala ono na bardziej szczegółową ocenę funkcji mięśni dna miednicy i może stanowić istotny element procesu diagnostycznego. W razie potrzeby diagnostyka jest poszerzana o badanie EMG oraz ultrasonografię. W terapii, w zależności od wskazań, wykorzystywane są również zabiegi fizykalne, takie jak terapia TECAR, pole elektromagnetyczne, terapia z wykorzystaniem narzędzi o kierunkowanej wibracji, elektroterapia, laseroterapia wysokoenergetyczna czy fala uderzeniowa. Dobór metod i wykorzystywanego sprzętu każdorazowo dostosowywany jest do indywidualnych potrzeb i stanu pacjenta.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 10:45 do 18:55 minuty nagrania.

Jaka jest różnica kompetencji miedzy urologiem i fizjoterapeutą uroginekologicznym?

Różnica kompetencji między lekarzem urologiem, ginekologiem lub proktologiem, a fizjoterapeutą uroginekologicznym jest znacząca. Fizjoterapeuta uroginekologiczny zajmuje się diagnostyką funkcjonalną, obejmującą ocenę funkcji mięśni oraz stanu tkanek. Natomiast lekarz urolog, ginekolog lub proktolog odpowiada za diagnostykę kliniczną i rozpoznanie określonej dysfunkcji.

Każdy specjalista wnosi swój wkład w proces diagnostyki i leczenia pacjenta. Dla fizjoterapeuty uroginekologicznego istotna jest dokumentacja medyczna, z którą pacjent zgłasza się od lekarza specjalisty.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 19:12 do 22:50 minuty nagrania.

Uroginekologia na NFZ

Dostępność fizjoterapii uroginekologicznej w ramach NFZ jest obecnie ograniczona. Funkcjonuje przede wszystkim system poleceń, jednak wiele pacjentek musi dojeżdżać do odległych miejscowości, aby skorzystać z takiej formy terapii. W niektórych miejscach w Polsce fizjoterapeuta uroginekologiczny jest dostępny w ramach opieki szpitalnej. Według wiedzy rozmówczyni trwają prace nad zwiększeniem dostępności fizjoterapii uroginekologicznej finansowanej przez NFZ.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 22:50 do 25:30 minuty nagrania.

Zainteresowały Cię tematy poruszane w podcaście? To tylko część zagadnień omawianych w rozmowie. Sprawdź, jakie wątki podjęliśmy z naszym gościem w dalszej części odcinka.

• Z jakimi dolegliwościami pacjenci najczęściej zgłaszają się do uroginekologa? Jak zmieniają się trendy w tym zakresie?
• Chirurgia robotyczna – jakie korzyści odnosi pacjent?
• Jak wygląda droga edukacyjna fizjoterapeuty?
• Jak powinna wyglądać opieka nad pacjentem z problemami zdrowotnymi związanymi z funkcjonowaniem dna miednicy?

Zapraszamy do wysłuchania trzeciego odcinka Podcastu Medycznego.

*Materiał ma charakter edukacyjny i jest skierowany do specjalistów; nie zastępuje konsultacji medycznej.