W drugim odcinku Podcastu Medycznego gościmy dr n. med. Marcina Bonikowskiego – specjalistę ortopedii i traumatologii, profesora Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie, doktora nauk medycznych, a także prekursora od lat wyznaczającego kierunek rozwoju neurorehabilitacji w Polsce i na świecie. Obecnie pełni funkcję Kierownika Pododdziału Rehabilitacji Narządu Ruchu w Mazowieckim Centrum Neuropsychiatrii w Zagórzu.

🎙️ Wybierz formę, która najbardziej Ci odpowiada: posłuchaj rozmowy lub poznaj jej kluczowe wątki w skróconej wersji artykułu.

O czym rozmawialiśmy z naszym gościem w drugim odcinku Podcastu Medycznego? 

Mózgowe porażenie dziecięce

Jak wyjaśnia dr Bonikowski, mózgowe porażenie dziecięce (MPD) jest zespołem zaburzeń wynikających z uszkodzenia rozwijającego się mózgu, do którego dochodzi w okresie prenatalnym, okołoporodowym lub we wczesnym dzieciństwie (do 2. roku życia). Schorzenie to charakteryzuje się trwałymi zaburzeniami rozwoju ruchu i postawy, przy czym uszkodzenie mózgu ma charakter niepostępujący.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 0:52 do 2:33 minuty nagrania. 

Nowoczesne metody neurorehabilitacji dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym – jak prowadzona jest terapia?

Proces rehabilitacji osób z mózgowym porażeniem dziecięcym rozpoczyna się od szczegółowego rozpoznania zaburzeń, które obejmuje m.in. instrumentalną analizę ruchu. Na podstawie uzyskanych wyników opracowywany jest indywidualny plan terapii.

Podstawę postępowania rehabilitacyjnego stanowi fizjoterapia, której celem jest poprawa funkcji ruchowych. W przypadku występowania wzmożonego napięcia mięśniowego (spastyczności) stosuje się leczenie z wykorzystaniem toksyny botulinowej, która zmniejsza napięcie mięśni. Uzupełnieniem fizjoterapii jest rehabilitacja z wykorzystaniem robotyki, wspomagająca naukę i doskonalenie prawidłowych wzorców ruchowych. Istotnym elementem kompleksowego leczenia jest również ortotyka.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 2:36 do 6:03 minuty nagrania. 

Projekty w Mazowieckim Centrum Psychiatrii w Zagórzu

Projekty z zakresu robotyki, ukierunkowane na rehabilitację zaburzeń chodu, są realizowane w Mazowieckim Centrum Neuropsychiatrii w Zagórzu od wielu lat. Początkowo były prowadzone na niewielką skalę – obejmowały małą liczbę pacjentów i były realizowane przez niewielki zespół specjalistów. Wraz z rozwojem projektów ich zakres stopniowo się poszerzał, a zespół rozrósł się do kilkudziesięciu pracowników.

Obecnie personel łączy pracę na oddziale z zaangażowaniem w realizację projektów. Celem prowadzonych projektów jest zwiększenie dostępności nowoczesnej rehabilitacji zaburzeń chodu, tak aby mogła z niej skorzystać jak największa liczba pacjentów z województwa mazowieckiego.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 6:03 do 13:00 minuty nagrania. 

Mózgowe porażenie dziecięce i neurorehabilitacja. Jak Polska wypada na tle innych krajów?

To, jak wygląda rehabilitacja mózgowego porażenia dziecięcego to zasługa wielu osób zaangażowanych w proces rozwoju rehabilitacji, który zaczął się w 2004 roku.

Polscy specjaliści nawiązali współpracę z ośrodkami w Holandii, czerpiąc z ich doświadczeń i dążąc do wdrożenia wysokich standardów opieki rehabilitacyjnej. Współpraca ta koncentrowała się przede wszystkim na zmianie podejścia do pacjenta, modyfikacji sposobu wyznaczania celów terapeutycznych oraz tworzeniu efektywnych systemów organizacji rehabilitacji.

W efekcie opracowano model opieki, który dzięki finansowaniu przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest dostępny dla pacjentów bezpłatnie. Istotnym elementem tego systemu jest możliwość prowadzenia intensywnej rehabilitacji. Według dr Bonikowskiego, niewiele krajów na świecie zapewnia dzieciom tak szeroki dostęp do intensywnej rehabilitacji, taki jak Polska.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 13:05 do 15:50 minuty nagrania. 

Czy wszyscy pacjenci rehabilitowani są w ten sam sposób?

Rehabilitacja nie przebiega w jednakowy sposób u wszystkich pacjentów. Program terapeutyczny jest dostosowywany do indywidualnych potrzeb i możliwości funkcjonalnych pacjenta. Obejmuje on bardzo zróżnicowaną grupę osób – od pacjentów z głębokimi ograniczeniami sprawności po osoby z niewielkimi deficytami funkcjonalnymi.

Kluczowym elementem procesu rehabilitacji jest personalizacja terapii oraz orientacja na indywidualnie wyznaczone cele. Jednocześnie wyzwaniem w realizacji takiego modelu opieki jest duża liczba pacjentów, sięgająca setek osób. Aby leczenie było rzeczywiście skoncentrowane na potrzebach jednostki, pacjent powinien pozostawać pod opieką specjalistów, którzy dobrze go znają i mają możliwość długofalowego monitorowania postępów terapii.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 15:58 do 19:12 minuty nagrania. 

Jak wygląda turnus rehabilitacyjny na oddziale stacjonarnym neurologicznym w Zagórzu?

Po przyjęciu do szpitala pacjenci przechodzą kompleksową ocenę medyczną, obejmującą badanie lekarskie oraz ocenę pielęgniarską. Następnie odbywa się konsultacja fizjoterapeutyczna, podczas której określane są indywidualny plan rehabilitacji oraz cele terapeutyczne.

Proces rehabilitacji ma charakter wielodyscyplinarny. Oprócz fizjoterapii pacjenci korzystają z fizykoterapii, hydroterapii (zajęć na basenie) oraz elektroterapii. Realizowane są również zajęcia z terapii zajęciowej z wykorzystaniem urządzeń robotycznych. W proces terapeutyczny zaangażowani są również: psycholog, logopeda czy terapeuta zajęciowy. Integralnym elementem kompleksowego procesu terapeutycznego jest program rehabilitacji robotycznej.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 19:15 do 22:05 minuty nagrania. 

Współpraca z WOŚP

Bez Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy nie byłoby obecnych programów, bo realizujemy je na urządzeniach WOŚP-u.

Zaawansowane urządzenia robotyczne wykorzystywane w rehabilitacji wiążą się z bardzo wysokimi kosztami zakupu. Cena pojedynczego urządzenia wynosi od kilkuset tysięcy do nawet miliona złotych, dlatego ich zakup ze środków własnych szpitala jest zazwyczaj niemożliwy. Z tego względu pozyskanie tego typu sprzętu wymaga finansowania zewnętrznego.

➡️ Dowiedz się więcej i posłuchaj. Rozmawiamy o tym od 22:08 do 23:29 minuty nagrania. 

Zainteresowały Cię tematy poruszane w podcaście? To tylko część zagadnień omawianych w rozmowie. Sprawdź, jakie wątki podjęliśmy z naszym gościem w dalszej części odcinka. 

• Zaburzenia kończyn górnych u dzieci z dziecięcym porażeniem dziecięcym.

• Długoterminowa relacja lekarza z pacjentem – dlaczego jest ważna?

• Zmiana podejścia rodziców dzieci do rehabilitacji.

• Proces rehabilitacyjny pacjenta neurologicznego.

• Dlaczego warto używać rozwiązań robotycznych?

• Jaka jest dostępność rehabilitacji robotycznej na NFZ?

• Minusy i plusy nowych technologii oczami dr Marcina Bonikowskiego.

• Rodzic jako czynny uczestnik terapii dziecka.

• Rehabilitacja za 10 lat – jak będzie wyglądać?

Zapraszamy do wysłuchania drugiego odcinka Podcastu Medycznego

*Materiał ma charakter edukacyjny i jest skierowany do specjalistów; nie zastępuje konsultacji medycznej.