Testy funkcjonalne stawu kolanowego z wykorzystaniem stołu do masażu i rehabilitacji
Testy funkcjonalne stawu kolanowego z wykorzystaniem stołu do masażu i rehabilitacji

Stół do masażu i rehabilitacji to podstawowe wyposażenie każdego gabinetu lekarskiego. Umożliwia wykonywanie zabiegów terapii manualnych oraz badań diagnostycznych, np. testów funkcjonalnych stawu kolanowego.

Jak wykonać badanie funkcjonalne stawu kolanowego?

Podstawowym elementem podczas badania stawu kolanowego jest ocena jego stanu. Podczas obserwacji stawu kolanowego pacjent znajduje się w pozycji siedzącej na stole do masażu i rehabilitacji. Terapeuta zwraca uwagę na takie elementy jak:

  • ocieplenie stawu, zaczerwienienie, obrzęk, wysięk,
  • temperatura wokół stawu kolanowego,
  • położenie rzepki – weryfikacja czy pacjent nie ma przyparcia rzepki,
  • zakres ruchomości stawu kolanowego,
  • opór końcowy (miękki, twardy).

Specjalista przeprowadza również testy różnicujące uszkodzenie struktur: więzadła krzyżowego przedniego, tylnego, pobocznego bocznego i pobocznego przyśrodkowego, łąkotki (bocznej i przyśrodkowej).

Ważne

Łąkotka boczna częściej ulega uszkodzeniu z uwagi na mniejszą ruchomość występującą w wyniku połączenia jej z więzadłem podkolanowym.

Testy funkcjonalne stawu kolanowego z wykorzystaniem stołu do masażu i rehabilitacji.

Jakie testy należy wykonać, aby stwierdzić uszkodzenie stawu kolanowego?

Przeprowadzenie badań pozwoli zweryfikować uszkodzenie stawu kolanowego bez ingerencji chirurgicznej. Do wykonania testów funkcjonalnych stawu kolanowego terapeuta powinien posiadać stół do masażu i rehabilitacji – dzięki temu pacjent może zostać poddany badaniom w kontrolowanych warunkach. Do najważniejszych testów zaliczamy:

  • test szuflady przedniej,
  • test szuflady tylnej,
  • test Loseego,
  • test Pivot Shift,
  • gravity test,
  • test McMurraya,
  • test Childresa,
  • test Bragarda,
  • test Payra,
  • test Steimanna I,
  • test Apleya – test dystrakcyjno-kompresyjny,
  • test Lachmanna,
  • objaw balotowania rzepki.

Jak wykonać test szuflady przedniej stawu kolanowego?

Pacjent znajduje się na stole do masażu i rehabilitacji w pozycji leżącej na plecach, kończyna dolna jest zgięta w stawie biodrowym i kolanowym, a stopa oparta o podłoże. Terapeuta siedzi na stole do masażu i rehabilitacji i stabilizuje stopę chorego – chwyta nasadę kości piszczelowej oraz wykonuje pociągnięcie do przodu (przy jednoczesnym rozluźnieniu pacjenta). Test może być również wykonany przy ruchu rotacji zewnętrznej w stawie skokowym, co pozwoli ocenić niestabilność przednio-przyśrodkową, a także przy ruchu rotacji wewnętrznej, która umożliwia ocenę niestabilności przednio-bocznej. Wynik testu jest pozytywny, jeśli goleń bez przeszkód przesuwa się względem uda.

Polecane stoły do masażu i rehabilitacji do gabinetów fizjoterapeutycznych

Stół do masażu i rehabilitacji Terapeuta

Terapeuta M-S2.F0

Dwusekcyjny stół do masażu i rehabilitacji

Stół do masażu i rehabilitacji Terapeuta

Terapeuta M-S3.F0

Trzysekcyjny stół do masażu i rehabilitacji

Stół do masażu i rehabilitacji Terapeuta

Terapeuta M-P3.F0

Trzysekcyjny stół do masażu i rehabilitacji z pivotem

Stół do masażu i rehabilitacji Terapeuta

Terapeuta M-P7.F0

Siedmiosekcyjny stół do masażu i rehabilitacji z pivotem

Jak wykonać test szuflady tylnej na stabilność więzadła krzyżowego tylnego w stawie kolanowym?

Pacjent znajduje się na stole do masażu i rehabilitacji w pozycji leżącej na plecach. Terapeuta zgina kończynę pacjenta w stawie kolanowym do 90° i wykonuje przemieszczenie golenia względem uda ku tyłowi. Jeżeli goleń przesuwa się względem uda, to najprawdopodobniej doszło do uszkodzenia więzadła tylnego (PCL).

Jak wykonać test Loseego?

Pacjent znajduje się na stole do masażu i rehabilitacji w pozycji leżącej na plecach. Terapeuta, ze zgięcia 40° w stawie kolanowym, prowadzi ruch do wyprostu z rotacją podudzia na zewnątrz. Jeśli podczas zgięcia przy kącie 20° nastąpi przeskok do podwichnięcia przedniego piszczela, to świadczy to o tym, że doszło do uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego (ACL).

Jak wykonać Pivot Shift?

Pacjent znajduje się na stole do masażu i rehabilitacji w pozycji leżącej na plecach. Jedną ręka koślawi staw kolanowy i wywiera nacisk osiowy na kończynę, druga zaś rotuje wewnętrznie goleń. Czynności te wykonywane są podczas naprzemiennych ruchów zgięcia i wyprostu. Wynik testu jest dodatni, gdy przy pierwszych 10° ruchu dochodzi do podwichnięcia przedniego rotacyjnego bocznego kłykcia kości piszczelowej, a przy 20° – do redukcji podwichnięcia (działanie TIB). Wówczas stwierdza się uszkodzenie więzadła przedniego (ACL).

Jak wykonać test McMurraya?

Pacjent znajduje się na stole do masażu i rehabilitacji w pozycji leżącej na plecach. Stawy kolanowy i biodrowy są ugięte pod kątem 90°. Jedną ręką obejmujemy staw kolanowy i wykonujemy koślawienie kolana, drugą ręką chwytamy staw skokowy i rotujemy na zewnątrz lub do wewnątrz – w zależności od tego, która łąkotka jest badana. Badający w tym położeniu wykonuje prostowanie kończyny dolnej. Jeśli podczas prostowania lub roatcji zewnętrznej pojawia się ból, to najprawdopodbniej doszło do uszkodzenia łąkotki przyśrodkowej. Bół przy rotacji wewnętrznej wskazuje natomiast na uszkodzoną łąkotkę boczną.

Jak wykonać test Childresa?

Pacjent wykonuje chód w kucki. Ból w szparze stawu kolanowego świadczy o patologii łąkotek.

Jak wykonać test Bragarda?

Pacjent znajduje się na stole do masażu i rehabilitacji w pozycji leżącej na plecach. Jedną ręką terapeuta obejmuje zgięty do 90° staw kolanowy. Kciukiem i palcem wskazującym poddaje ocenie palpacyjnej boczną lub przyśrodkową szparę stawową. Drugą ręką chwyta stopę i wykonuje rotację. Bóle nad szparą stawową dowodzą o uszkodzeniu łąkotki. Przy uszkodzeniu łąkotki przyśrodkowej dolegliwości bólowe wzrastają w przyśrodkowej szparze stawowej w czasie rotacji zewnętrznej i prostowania stawu kolanowego. Przy uszkodzeniu łąkotki bocznej ból wzrasta w bocznej szparze stawowej w czasie rotacji wewnętrznej i prostowania stawu kolanowego.

Testy funkcjonalne stawu kolanowego z wykorzystaniem stołu do masażu i rehabilitacji.

Jak wykonać test Payra?

Pacjent znajduje się w pozycji wyjściowej siadu tureckiego. Terapeuta przeprowadza nacisk na zgięty i zrotowany staw kolanowy. Podczas występowania bólu w okolicy przyśrodkowej szpary stawowej świadczy o uszkodzeniu rogu tylnego łąkotki.

Jak wykonać test Steimanna I?

Pacjent znajduje się na stole do masażu i rehabilitacji w pozycji leżącej na plecach. Jedna ręka terapeuty trzyma zgięty staw kolanowy, druga ręka chwyta staw skokowy i wykonuje szybkie rotacje na zewnątrz i do wewnątrz. Występujące odczucia bólowe po stronie przyśrodkowej podczas rotacji zewnętrznej świadczą o uszkodzeniu łąkotki przyśrodkowej, natomiast po stronie bocznej przy rotacji wewnętrznej – o uszkodzeniu łąkotki bocznej.

Testy funkcjonalne stawu kolanowego z wykorzystaniem stołu do masażu i rehabilitacji.

Jak wykonać test Apleya – test dystrakcyjno-kompresyjny?

Pacjent znajduje się na stole do masażu i rehabilitacji w pozycji leżącej na brzuchu, z uszkodzoną kończyną dolną zgiętą do 90°. Terapeuta stabilizuje udo pacjenta swoim kolanem. Najpierw wykonuje wyciąg za goleń, potem nacisk, a następnie razem z naciskiem wykonuje rotację. Jeżeli występuje ból przy zgiętym stawie kolanowym podczas rotacji i wyciągu – najprawdopodobniej wystąpiło uszkodzenie torebkowo-więzadłowe (dodatni test dystrakcyjny). Dolegliwości bólowe przy ucisku świadczą o uszkodzeniu łąkotek, przy rotacji wewnętrznej – o uszkodzeniu łąkotki bocznej lub bocznych struktur torebkowo-więzadłowych, natomiast przy rotacji zewnętrznej – o uszkodzeniu łąkotki przyśrodkowej lub przyśrodkowych struktur torebkowo-więzadłowych.

Jak wykonać test Lachmanna?

Pacjent znajduje się na stole do masażu i rehabilitacji w pozycji leżącej na plecach, ze stawem kolanowym zgiętym do ok. 10-15°. Terapeuta jedną ręką obejmuje udo, a drugą chwyta podudzie oraz przesuwa je do przodu. Przy uszkodzonym więzadle krzyżowym przednim (ACL) można zauważyć nadmierny ruch kości piszczelowej względem kości udowej.

Jakie są objawy balotowania rzepki?

Pacjent znajduje się na stole do masażu i rehabilitacji w pozycji leżącej na plecach. Terapeuta od strony dogłowowej obejmuje zachyłek nadrzepkowy, drugą ręką wykonuje nacisk na rzepkę w kierunku uda albo wywiera niewielki ucisk w kierunku bocznym lub przyśrodkowym. Sprężysty opór (balotowanie rzepki) świadczy o patologii i wskazuje na obecność płynu w jamie stawu.

Testy funkcjonalne stawu kolanowego z wykorzystaniem stołu do masażu i rehabilitacji.

Testy funkcjonalne stawu kolanowego – podsumowanie

Testy funkcjonalne stawu kolanowego pomagają ocenić jego stan. Należy jednal pamiętać, że żadne testy funkcjonalne stawu kolanowego nie dają 100% pewności, jakie patologiczne zmiany nastąpiły w jego obrębie. W calu uzyskania prawidłowej diagnozy, rekomendujemy wykonanie zabiegu artroskopii stawu kolanowego.

Przedstawione materiały mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny, w celu zweryfikowania stanu zdrowia należy udać się do specjalisty.

Źródło: Rehabilitacja w praktyce numer 1/2017