Zaburzenia połykania wymagają kompleksowego podejścia terapeutycznego. Obok leczenia choroby podstawowej coraz większe znaczenie zyskują metody wspomagające, m.in. elektryczna stymulacja nerwowo-mięśniowa (NMES), której celem jest usprawnianie i reedukacja funkcji połykania poprzez pobudzanie mięśni zaangażowanych w poszczególne fazy tego procesu.

Kontrolowane badanie pilotażowe z odroczoną interwencją przeprowadzone przez polskich specjalistów (E. Winnicka, A. Łabuz-Jakielaszek, E. Żebrowska, K. Mazurek, Z. Kułaga, T. Grochowski, P. Socha) ukazują, jak NMES poprawia efektywność połykania u dzieci ze rdzeniowym zanikiem mięśni (SMA) – rzadką, postępującą chorobą nerwowo-mięśniową o podłożu genetycznym.

O badaniu

Celem badania była ocena wpływu (NMES) na funkcję połykania i efektywność spożywania pokarmów u dzieci z SMA, u których zaburzenia połykania mogą utrzymywać się pomimo leczenia choroby podstawowej. Do oceny skuteczności terapii wykorzystano TOMASS-C (Test of Masticating and Swallowing Solids – Children), czyli test służący do oceny żucia i połykania pokarmów stałych u dzieci.

Do badania włączono 22 dzieci, z których 15 ukończyło cały protokół badawczy. Uczestników podzielono na dwie grupy:

• grupę 1, obejmującą 9 dzieci poddanych natychmiastowej terapii NMES,
• grupę 2, w której 6 dzieci rozpoczęło terapię z odroczeniem.

Funkcję połykania oceniano za pomocą TOMASS-C w trzech punktach czasowych – T1, T2 i T3. Protokół terapeutyczny obejmował pięć comiesięcznych, 5-dniowych cykli terapii NMES.

Wyniki badań. Co zaobserwowano?

W grupie 1 po zastosowaniu terapii NMES odnotowano poprawę we wszystkich ocenianych parametrach testu TOMASS-C, a uzyskane efekty utrzymywały się również podczas wizyty kontrolnej. Co istotne, dwoje dzieci, które na początku badania nie było w stanie ukończyć testu TOMASS-C, po zakończeniu terapii mogło go wykonać. W okresie obserwacji nie zaobserwowano poprawy w ocenianych parametrach. Wielkość efektu terapeutycznego określono jako umiarkowaną do dużej (medium-to-large).

Wnioski

NMES wydaje się przynosić klinicznie istotną poprawę efektywności połykania u dzieci z SMA, a zastosowanie opóźnionego modelu interwencji wskazuje na rzeczywisty efekt terapeutyczny, uzasadniający przeprowadzenie badań na większych grupach.

Wszelkie szczegóły dotyczące przeprowadzonego badania przedstawiono na plakacie zamieszczonym poniżej.